top of page

CHI PHÍ LOGISTICS VIỆT NAM CÓ THẬT SỰ CAO?

Đã cập nhật: 19 thg 12, 2023

Chi phí logistics Việt Nam có thật sự cao?
Chi phí logistics Việt Nam có thật sự cao?

Chi phí logistics Việt Nam có thật sự cao?

Nếu bạn google: "chi phí logistics Việt Nam", các bạn sẽ thấy rất nhiều bài báo đang trích dẫn chung một số nguồn về chi phí logistics Việt Nam ở mức 20-25%/GDP, gấp đôi so với mức trung bình thế giới (hoặc so với các nước phát triển). Từ đó dẫn đến các hệ quả mang tính "kết án" cho ngành dịch vụ logistics Việt Nam:

  1. Chi phí logistics cao làm hạn chế sức cạnh tranh của kinh tế Việt Nam (link: https://thesaigontimes.vn/chi-phi-logistics-cao-lam-han-che-suc-canh-tranh-cua-doanh-nghiep/).

  2. “Hạ nhiệt” chi phí logistics, không để nền kinh tế rơi vào “bất thường”, khó cạnh tranh (link: https://vneconomy.vn/ha-nhiet-chi-phi-logistics-khong-de...)

  3. Thậm chí, phát biểu của bác Trần Tuấn Anh, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Kinh tế Trung ương vào ngày 26/11/2022 tại Diễn đàn kinh tế "Căn bệnh kinh niên của ngành Logistics là chi phí vẫn quá cao" (link: https://vneconomy.vn/truong-ban-kinh-te-trung-uong-tran...)

Câu hỏi mình là: Chi phí logistics Việt Nam có thật sự cao?

Vì sao Chi phí logistics Việt Nam bị đánh giá cao?

Thực tế là, các bạn làm báo, các lãnh đạo đang dựa vào những thông tin sau để đưa ra nhận định sai lệch nói trên:

  • Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB) công bố tháng 3/2014, về “Dịch vụ tư vấn: Hỗ trợ Bộ Giao thông vận tải về Phát triển vận tải đa phương thức” do Công ty tư vấn ALG thực hiện, chi phí logistics quốc gia của Việt Nam tương ứng với các ngành sản xuất giá trị gia tăng của quốc gia là 413.141 tỷ đồng. Con số này đại diện cho 20,9% tổng sản phẩm quốc nội GDP (1.980.914 tỷ đồng trong năm 2010). Nên nhớ GDP Việt Nam ở năm 2010 chỉ ở mức xung quanh 100 tỷ USD còn năm 2022 chúng ta đã qua mức 350 tỷ USD. Nghĩa là, con số % nói trên là quá lỗi thời so với sự phát triển của mạnh mẽ của xuất nhập khẩu Việt Nam, của tiêu dùng nội địa và đầu tư công.

  • Bản thân Hiệp hội DN Logistics Việt Nam (VLA) có công bố ước tính chi phí logistics ở Việt Nam là trong các phiên bản Sách trắng năm 2018. Còn lại, ngay cả trong các Báo cáo thường niên như Báo cáo Logistics Việt Nam 2021, 2022 (do Bộ Công Thương phát hành) cũng chưa có nghiên cứu cập nhật chi phí logistics quốc gia.


Nên khi chưa có con số chính thức, thì việc nhận định Chi phí Logistics Việt Nam cao là không có cơ sở và từ đó dễ dẫn đến nhiều hiểu sai, mang tính "đổ thừa" cho ngành dịch vụ logistics. Chẳng hạn, trong diễn đàn Logistics Âu Mỹ ngày 20/12/2022, (https://moit.gov.vn/.../dien-dan-logistics-voi-khu-vuc...), khi nghe chia sẻ của ông Phạm Quốc Long, Phó TGĐ Tập đoàn Gemadept về đề xuất nâng giá nâng hạ container cho các hãng tàu do mặt bằng chi phí chúng ta đang ở mức 1/3 - 1/4 so với các cảng trong khu vực, không trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí logistics của các doanh nghiệp, thì đã gặp phản ứng của phía các Doanh nghiệp chủ hàng vì e ngại ảnh hưởng đến chi phí logistics.


Vì sao Chi phí logistics Việt Nam thực ra đang phù hợp?

Dưới đây là những lý do để mình nói về chi phí logistics Việt Nam đang ở mức thấp so với khu vực:

  1. Cấu thành chi phí logistics bao gồm các thành phần chính: a) đất đai, b) nhân lực, c) trang thiết bị, d) nhiên liệu/năng lượng e) phần mềm. Bóc tách ra sẽ thấy các cấu phần chi phí này thì mục a, b, d, e của Việt Nam phần lớn thấp hơn mặt bằng chung trên thế giới (rất dễ so sánh đơn giá này giữa Việt Nam với các nước). Mục trang thiết bị chúng ta có thể phải mua từ nước ngoài nhưng giá cũng sẽ không quá sai lệch so với mặt bằng thế giới. Như vậy, xét thuần về cost thì chi phí cấu thành logistics ở Việt Nam đã ở mức thấp.

  2. GDP dựa trên công thức (Xuất khẩu - Nhập Khẩu) + Tiêu dùng + Đầu tư công, vốn rất rộng. Nên chuyện sử dụng cách tính: "Chi phí logistics chia cho GDP" để đánh giá chi phí logistics của một quốc gia là cách làm không đúng bản chất để đánh giá chi phí logistics cao hay thấp. Hãy hình dung nếu nước ta đừng xuất khẩu gạo, trái cây, hay dệt may, chỉ tập trung xuất khẩu iPhone, Macbook.. thì chắc chi phí logistics/GDP sẽ giảm mạnh lắm. Nhưng điều đó có ý nghĩa gì đâu trong chuyện đánh giá chi phí logistics cao hay thấp? Nếu có thể thì hãy đo chi phí cost/tấn hàng hóa hay đơn vị nào đó khả dĩ phản ánh cho hoạt động logistics, rồi sau đó benchmarking với các nước khác mới tương đồng.

  3. Hoạt động XNK Việt Nam trước giờ vẫn có truyền thống "mua CIF, bán FOB", thì cước phí đường biển là đối tác/người mua nước ngoài trả tiền, thì các đợt chi phí vận tải quốc tế tăng cao trong mùa Covid vừa qua vẫn là phía khách hàng trả tiền đấy thôi, đâu ảnh hưởng gì đến chi phí logistics của phía Doanh nghiệp tại Việt Nam.

  4. Các Tập đoàn lớn như Samsung, Intel, Apple, Nike, Adidas,.. khi chọn mua hàng hóa sản xuất tại các nhà máy Việt Nam chắc chắn có thừa thông minh trong tính toán về chi phí để thấy lợi ích khi đặt nhà máy tại Việt Nam, chấp nhận chi phí logistics quốc tế xuyên đại dương để bán hàng ra thế giới mà vẫn có lãi lớn. Họ không than thở, sao chúng ta vẫn giữ sự "ám ảnh" là chi phí của logistics là cao?

  5. Bản thân nội tại của rất nhiều nhà máy ở Việt Nam có rất nhiều cơ hội để tối ưu hóa về chi phí logistics, cắt giảm chi phí logistics. Nhiều nhà máy chưa mạnh dạn đầu tư bài bản cho các hoạt động kho vận, vận tải, và đó là cơ hội để doanh nghiệp dịch vụ logistics tối ưu hóa. Chẳng phải ngẫu nhiên mà Diana Unicharm giao hoạt động vận hành logistics cho CJ Gemadept Logistics, Intel giao hoạt động logistics cho DB Schenker,.. Cho nên, các đơn vị dịch vụ logistics đang là cánh tay nối dài để giúp các nhà máy, nhà buôn cắt giảm chi phí logistics, tối ưu hóa vận hành trên quy mô lớn, gánh các rủi ro trong vận hành logistics.

Cần hiểu đúng về chi phí logistics Việt Nam

Tóm lại, qua giải thích nói trên, mình chỉ mong có mấy đề xuất:

  1. Nhà báo viết về ngành logistics nên đọc tài liệu chính thống về logistics để viết cho chuẩn, truyền đạt đúng tinh thần của các Nghị quyết, chủ trương của nhà nước, tinh thần hợp tác và kết nối mạnh mẽ của các doanh nghiệp dịch vụ logistics.

  2. "Nhạc trưởng" ngành Logistics là Bộ Công Thương sớm cho triển khai mục tiêu hành động số 56 (Xây dựng hệ thống chỉ tiêu thống kê và thu thập dữ liệu thống kê về logistics) trong quyết định 200/QĐ-TTg để có nguồn dữ liệu chuẩn, không còn phải cãi nhau.

  3. Các đơn vị báo chí đã viết về chi phí logistics Việt Nam theo các tham chiếu cũ thì nên gỡ bài để tránh ảnh hưởng đến việc tham chiếu, đăng tải lại của các đơn vị khác, người dùng khác.

  4. Các Thầy cô giáo khi giảng cho Sinh viên về chi phí logistics Việt Nam thì nên đọc các tài liệu đã nêu trên để cập nhật đúng thông tin về ngành.

  5. Các doanh nghiệp dịch vụ logistics nên góp tiếng nói đúng về đánh giá chi phí logistics Việt Nam trên các diễn đàn để có sự trao đổi, hiểu nhau và hiểu cho đúng, tránh để những niềm tin sai lệch kéo dài, ảnh hưởng tới sự phát triển của ngành dịch vụ logistics Việt Nam.


Trân trọng và Yêu thương,


38 lượt xem0 bình luận

Bài đăng gần đây

Xem tất cả

Bình luận

Đã xếp hạng 0/5 sao.
Chưa có xếp hạng

Thêm điểm xếp hạng
bottom of page